Pair Ungkana Kerttongmee
← งานวิจัย

โครงการวิจัยเรือธง

การสัมภาษณ์ด้วย AI แบบปรับคำถามที่อาศัยองค์ความรู้ทางคลินิก เพื่อคัดกรองภาวะซึมเศร้า

การใช้องค์ความรู้ทางคลินิกที่ระบุชัดเจนและตรวจสอบได้เป็นแนวทาง จะช่วยให้การสัมภาษณ์ที่ใช้ AI ช่วยถามคำถามติดตามทำได้ดีขึ้นหรือไม่ โดยยังคงโปร่งใส ปลอดภัย และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้เชี่ยวชาญทางคลินิก

งานวิจัยที่กำลังดำเนินการงานวิจัยที่ไม่ใช่การวินิจฉัย

แรงจูงใจ

แบบสอบถามเชิงโครงสร้างให้ผลที่สม่ำเสมอและเข้าใจง่าย แต่ปรับตามสิ่งที่ผู้ตอบเล่าไปแล้วไม่ได้ ส่วนบทสนทนากับ AI แบบอิสระปรับตัวได้เป็นธรรมชาติ แต่อธิบายได้ยากว่าเหตุใดจึงถามคำถามนั้น และเก็บหลักฐานได้เพียงพอแล้วหรือยัง

เวลาของผู้เชี่ยวชาญเป็นทรัพยากรที่หายากในระบบสุขภาพจำนวนมาก และเครื่องมือใดที่สนับสนุนการสนทนาระยะแรกต้องได้รับความไว้วางใจด้วยความโปร่งใสและความปลอดภัย ไม่ใช่แค่ความลื่นไหล

โครงการนี้สำรวจว่าจะรวมจุดแข็งทั้งสองได้หรือไม่ คือความสามารถในการปรับตัวของบทสนทนา ภายใต้องค์ความรู้ที่ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบได้

คำถามวิจัย

คำถามติดตามที่เลือกด้วยองค์ความรู้ทางคลินิกที่ระบุชัดเจนและตรวจสอบได้ จะช่วยให้การสัมภาษณ์ที่มี AI ช่วยเก็บหลักฐานที่ต้องการได้ครบถ้วนและโปร่งใสกว่าชุดคำถามตายตัวหรือไม่ โดยยังปลอดภัยและเป็นที่ยอมรับของผู้เข้าร่วม

คำถามที่เกี่ยวข้อง

  • ความครบถ้วน: การเลือกคำถามแบบปรับตัวครอบคลุมหลักฐานที่เกี่ยวข้องได้เต็มกว่าสคริปต์ตายตัวหรือไม่
  • การอธิบายได้: ผู้เชี่ยวชาญตามได้หรือไม่ว่าเหตุใดจึงถามแต่ละคำถาม
  • ความปลอดภัย: ตรวจพบและส่งต่อสัญญาณความเสี่ยงได้อย่างเชื่อถือได้หรือไม่
  • ประสบการณ์: ผู้เข้าร่วมยอมรับการสัมภาษณ์หรือไม่ และการสะท้อนคิดแบบเลือกได้เพิ่มคุณค่าหรือไม่
  • บริบท: แนวทางนี้เหมาะกับภาษาไทยและเส้นทางการคัดกรองของไทยหรือไม่

เหล่านี้เป็นคำถามวิจัยที่เสนอ ไม่ใช่ผลการวิจัยที่ยืนยันแล้ว

กรอบแนวคิด

การออกแบบแยกว่าควรถามอะไร ออกจากวิธีพูด เพื่อให้ส่วนแรกตรวจสอบได้ และส่วนหลังเป็นมนุษย์

  1. กรอบองค์ความรู้

    ฐานความรู้เชิงโครงสร้างที่อิง PHQ-9 และ DSM-5 กำหนดว่าการสัมภาษณ์ต้องครอบคลุมอะไร

  2. การติดตามหลักฐาน

    บันทึกต่อเนื่องว่าครอบคลุมอะไรแล้ว อะไรยังขาด และอะไรยังไม่ชัด

  3. การเลือกคำถามแบบปรับตัว

    กฎเลือกคำถามถัดไปจากช่องว่างของหลักฐาน ตรวจสอบได้ ไม่ซ่อนอยู่ในโมเดล

  4. การฟังอย่างสะท้อนความรู้สึก

    ชั้นสนทนาเรียบเรียงทุกคำถามและคำตอบอย่างอบอุ่นและใส่ใจ

  5. การตรวจสอบความปลอดภัย

    เฝ้าระวังสัญญาณความเสี่ยงตลอดการสัมภาษณ์ และส่งต่อเมื่อพบสัญญาณ

  6. การส่งต่อให้ผู้เชี่ยวชาญ

    สรุปที่โปร่งใส ซึ่งย้อนรอยหลักฐานกลับไปถึงสิ่งที่ผู้เข้าร่วมพูดได้ แล้วส่งต่อให้ผู้เชี่ยวชาญทางคลินิก

วงจรนี้วนซ้ำจนหลักฐานเพียงพอ หรือมีการส่งต่อหรือหยุดการสัมภาษณ์

การสัมภาษณ์แบบปรับคำถามที่อาศัยองค์ความรู้ทางคลินิก

แทนที่จะเดินตามสคริปต์ตายตัว การสัมภาษณ์เลือกคำถามติดตามจากสิ่งที่ยังขาดหรือยังไม่ชัดเจน การเลือกอยู่ภายใต้กฎที่ระบุชัดเจนซึ่งมาจากกรอบองค์ความรู้ จึงแสดงเหตุผลของคำถามใดก็ได้

หลักการออกแบบสำคัญคือ โมเดลภาษาไม่ได้เป็นผู้ตัดสินว่าจะถามอะไร ทำหน้าที่ช่วยเรียบเรียงคำถามให้เป็นธรรมชาติ ขณะที่การเลือกอยู่ในกฎที่ตรวจสอบได้

การฟังอย่างสะท้อนความรู้สึกโดย AI

การฟังอย่างสะท้อนความรู้สึก คือการทวนความและรับรู้สิ่งที่ผู้พูดบอกก่อนไปต่อ ในการออกแบบนี้ถือเป็นทักษะการสนทนาที่ระบบทำ ไม่ได้อ้างว่าระบบรู้สึกหรือเข้าใจแบบที่มนุษย์รู้สึกและเข้าใจ

มีเจตนาให้การสัมภาษณ์เป็นมนุษย์มากขึ้น โดยไม่ส่งผลต่อว่าจะถามคำถามใด

การสะท้อนคิดของผู้เข้าร่วม

ผู้เข้าร่วมอาจเลือกสะท้อนคิดต่อคำตอบของตนเอง เช่น ทบทวนสรุปด้วยภาษาธรรมดาของสิ่งที่ตนพูด

จุดมุ่งหมายคือส่งเสริมความรู้สึกว่าตนมีบทบาทกำหนดทิศทางและการมีส่วนร่วม ส่วนว่าเพิ่มคุณค่าจริงหรือไม่ เป็นสิ่งที่ต้องประเมินต่อไป

ความปลอดภัย การอธิบายได้ และการกำกับดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญ

  • การส่งต่อเมื่อพบความเสี่ยง

    เฝ้าระวังสัญญาณความเสี่ยงตลอดการสัมภาษณ์ และออกแบบให้ส่งต่อให้มนุษย์รับช่วงต่อ แทนที่จะให้ระบบดำเนินการต่อลำพัง

  • การอธิบายได้

    ทุกคำถามย้อนรอยไปถึงช่องว่างของหลักฐานที่ทำให้ถามได้ ผู้ทบทวนจึงตามเหตุผลได้

  • การกำกับดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญ

    ระบบส่งต่อให้ผู้เชี่ยวชาญทางคลินิก ไม่ได้ทำหน้าที่แทน และไม่วินิจฉัย

การประเมินที่เสนอ

บริการที่เสนอ

ทุกขั้นตอนด้านล่างเป็นข้อเสนอ และขึ้นกับการกำกับดูแลและการอนุมัติด้านจริยธรรม

  1. การสัมภาษณ์จำลอง

    ทดสอบแนวทางกับโปรไฟล์และลีลาการสื่อสารจำลองที่หลากหลาย เปรียบเทียบกับชุดคำถามตายตัวในด้านความครบถ้วนของหลักฐานและจำนวนคำถาม

  2. การทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญ

    ผู้เชี่ยวชาญทางคลินิกทบทวนความเหมาะสมของคำถาม คุณภาพของคำอธิบาย และพฤติกรรมด้านความปลอดภัย

  3. การทดสอบความปลอดภัย

    สถานการณ์ความเสี่ยงที่กำหนดไว้ ตรวจว่าการส่งต่อทำงานตามที่ออกแบบ

  4. การศึกษากับผู้เข้าร่วม

    เฉพาะหลังได้รับการอนุมัติด้านจริยธรรมที่เหมาะสมและมีการกำกับดูแลทางคลินิก เพื่อศึกษาการยอมรับและประสบการณ์

สถานะการพัฒนาปัจจุบัน

สถานะ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 โดยยังไม่มีรายงานผลการวิจัยเชิงประจักษ์

  • อยู่ระหว่างออกแบบ

    การวางกรอบและออกแบบงานวิจัย

    กำหนดคำถามวิจัย กรอบแนวคิด และแผนการประเมิน

  • พัฒนาระยะเริ่มต้น

    กรอบองค์ความรู้

    เป็นฉบับชั่วคราว เนื้อหาทางคลินิกภาษาไทยยังต้องยืนยันกับผู้เชี่ยวชาญ

  • พัฒนาระยะเริ่มต้น

    ต้นแบบซอฟต์แวร์

    ต้นแบบระยะแรกอยู่ระหว่างพัฒนา โดยทดสอบจากการสัมภาษณ์จำลอง

  • วางแผนไว้

    การทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญ

    วางแผนไว้เมื่อต้นแบบเสถียรพอสำหรับการทบทวน

  • ยังไม่เริ่ม

    การศึกษากับผู้เข้าร่วม

    ยังไม่เริ่ม ต้องได้รับการอนุมัติด้านจริยธรรมและการกำกับดูแลทางคลินิกที่เหมาะสม

  • ยังไม่เริ่ม

    ผลงานตีพิมพ์และผลการวิจัย

    ยังไม่มี

สนใจงานวิจัยนี้

Pair ยินดีพูดคุยกับนักวิจัย ผู้เชี่ยวชาญทางคลินิก และพันธมิตรที่ใส่ใจเรื่อง AI อย่างรับผิดชอบในสุขภาพจิต

ส่งคำถามหรือข้อเสนอ